Interview met Harry Luring – Biologisch boer in Onstwedde

Harry Luring is, samen met zijn vrouw Chonda,  eigenaar van Bio-boerderij Landleven in Onstwedde. Het is een gemengd biologisch bedrijf met akkerbouw en melkvee. Er wordt gewerkt in kringlopen en korte ketens van producent naar consument. In de Erfwinkel van de boerderij kun je terecht voor een breed assortiment van boodschappen. Lekker van dichtbij, waarbij de voedselketen kort en overzichtelijk is. Want weten wat je eet, waar het vandaan komt en wat erin zit, dat vinden zij belangrijk. Met de projectgroep van de Agenda voor de Veenkoloniën hebben wij onlangs een rondleiding gehad. Tijd voor een nadere kennismaking met Harry.


In welke relatie sta je tot Agenda voor de Veenkoloniën / Regiodeal
Natuurinclusieve Landbouw?

Agenda voor de Veenkoloniën staat voor een transitie van landbouw, die in balans is met haar omgeving. Wij zijn in 2010 al omgeschakeld naar een biologische bedrijfsvoering. Zo hebben we al ervaring opgebouwd met natuurinclusief produceren. De focus ligt nu vooral op het gezond houden en verbeteren van de bodem. Kennis van bodemvruchtbaarheid is cruciaal.

Wat zou je graag willen bereiken op het gebied van Natuurinclusieve Landbouw?
Dat er kwalitatief hoogwaardige producten, die zonder schade aan bodem, lucht, water en biodiversiteit zijn geproduceerd, rechtstreeks aan de consument worden verkocht. Meer natuurinclusieve teelt is een goede ontwikkeling, in mijn ogen.

En wat is daarvoor nodig?
Bewustwording dat de gangbare landbouw uiteindelijk een doodlopende weg is. De bodemkwaliteit loopt terug door verdichting en chemische vervuiling. Het zal steeds lastiger worden om er goede producten af te halen. Niet alleen de boeren, ook de burgers kunnen hun steentje bijdragen door hun keuze in de supermarkt. Nu is biologisch voedsel vaak duurder dan gangbaar. De nadelige effecten op het milieu van de gangbare productiemethoden worden niet verrekend in de prijs van dat voedsel. Dat betalen we met zijn allen aan belasting voor bv. waterzuivering.

True pricing vind ik een goed systeem. Dat houdt in, dat in de prijs van voedsel óók de milieuschade en het verlies aan biodiversiteit is verrekend, die bij de teelt ervan is ontstaan. Dan ziet het prijskaartje van gangbaar geteeld voedsel er ineens heel anders uit. Het gangbare product ligt dan waarschijnlijk dúúrder in het schap dan het biologische product. Die ontwikkeling verandert het koopgedrag van mensen. Zo is het uiteindelijk beter voor de gezondheid van de bodem, van planten, dieren en mensen. Dat is in alle opzichten winst.


Hoe ziet de voedseltransitie eruit over 5 jaar?

Dit is niet eenvoudig te voorspellen. Het traditionele Veenkoloniale bouwplan is naar mijn mening te intensief voor een gezond bodemleven. In feite is het bulkproductie tegen zo laag mogelijke kosten. Bulkproductie gaat moeilijk samen met natuurinclusief produceren.

De transitie van melkveehouderij is minder ingrijpend. Door extensivering is al veel verbetering mogelijk in bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit.   

Waarom of wanneer ga jij met plezier naar je werk?
Mijn werk is mijn hobby. Sinds we biologisch werken heb ik er nóg meer plezier in gekregen, omdat we minder hoeven ‘puzzelen’. “De natuur zit perfect in elkaar”, zeggen we hier vaak. Als je je bodemleven koestert en inzet op preventieve gezondheid, zie je daar de vruchten van. We voeren de koeien eenvoudiger en hoeven geen maximale, maar een optimale productie van ze. Het is een groot plezier om met gezonde dieren te werken. Kwaliteit gaat boven kwantiteit. Meegaan met de natuur geeft ook ontspanning en arbeidsvreugde.

Hoe besteed jij je vrije tijd het liefst?
Ik houd van lezen. Vaak zijn het wel vakgerelateerde boeken of tijdschriften die ik ter hand neem. Op dit moment lees ik het boek ‘Vierduizend jaar Kringlooplandbouw’ van F.H. King. Het vertelt over oude wijsheden rond duurzame landbouw, met concrete mogelijkheden voor toepassing in het heden. Daarnaast vind ik het leuk om gebieden te verkennen. Elke streek heeft zijn eigen karakteristieke landschap, verweven met de historie.  

Wat wil je de lezers van de nieuwsbrief meegeven?

Denk zelf na en doe niet de dingen, omdat iedereen dat doet. Daag jezelf uit, verruim je blik en probeer zaken eens van een andere kant te bekijken. Stel jezelf de vraag of de activiteiten die je nu onderneemt  ontwikkelingen zijn met toekomstperspectief. Ga ook wat meer op je gevoel af: klopt het nog wat ik doe? Zonder verandering is er geen vooruitgang.

Hoe word je als Bio-boer zichtbaar voor consumenten?

Op onze boerderij maakt dochter Marijke kaas en runt ze de Erfwinkel, samen met Chonda. Zo krijgen we al heel veel consumenten op het erf. We nemen ze mee in de gebeurtenissen op de boerderij, ook via Facebook en een Nieuwsbrief. We nodigen mensen uit voor een kraambezoek bij de pasgeboren kalfjes of de ‘koeiendans’, we hebben een vrijwilligersgroep en leiden soms groepen rond op de boerderij. Zo betrekken wij de burgers bij ons werk. Als je zelf de passie en het plezier van biologisch boeren voelt, kun je dat ook uitdragen. 

Op de hoogte blijven? Meld u aan op de Facebookpagina’s

Facebook Bio-boerderij Landleven

Facebook Erfwinkel Westerwolds Goud

Datum 21 november 2022 Peter Gelling

Themabijeenkomsten – Bodem

Voor begin volgend jaar (januari en februari 2023) zijn er themabijeenkomsten gepland. De Regio Deal Natuurinclusieve Landbouw organiseert deze bijeenkomsten met als thema Bodem.

Lezingen

Onder meer Wijnand Sukkel, sr. onderzoeker duurzame landbouw aan de WUR en Gera van Os, lector Duurzaam bodembeheer van Aeres Hogeschool Dronten, zullen lezingen verzorgen. 

De definitieve uitnodiging met aanmeldlink volgt binnenkort. Kijk op onze website voor de datum en aanvangstijden. U kunt het dan alvast reserveren in uw agenda. 

Tijd:
9.30 – 13.30 uur 

Datum en locatie: 

  • Voor agrarisch ondernemers en ketenpartijen in de Noordelijke Kleischil:
    Donderdag 19 januari 2023 Hotel Aduard
  • Voor agrarisch ondernemers en ketenpartijen in Westerwolde en Oldambt
    Donderdag 26 januari 2023 – Hotel Zuidbroek
  • Voor agrarisch ondernemers en ketenpartijen in de Drents-Groningse Veenkoloniën
    Donderdag 2 februari 2023 – Theater Geert Teis te Stadskanaal

Datum 17 november 2022 Peter Gelling

Boerenexperimenten in het nieuws

De Regio Deal Natuurinclusieve Landbouw kent onder meer de subsidieregeling Boerenexperimenten.

Eén van de deelnemers is het gezamenlijke initiatief van de agrarische ondernemers Jeroen Olthuis en Dirk Jan Beuling. RTV Drenthe is langs geweest bij zowel het boerenbedrijf van Jeroen Olthuis als het boerenbedrijf van Dirk Jan Beuling. RTV Drenthe heeft daar een mooie film van gemaakt!

Olthuis en Beuling hebben een experiment gedaan met het telen van eigen veevoer en Tagetes (afrikaantjes) om aaltjes te bestrijden. Met de subsidieregeling Boerenexperimenten en de actieplannen voor de landbouw in de Veenkoloniën is dit een mooi project geworden waar veel kennis uitgehaald kan worden.

Lees hier het hele artikel en bekijk het filmpje!

https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/15087353/boeren-experimenteren-met-telen-eigen-veevoer-en-afrikaantjes-om-aaltjes-te-bestrijden?fbclid=IwAR35P7hGA86b50zyen1cDHET1gQKYV3g64S-eXI4kMnMIXF8zNInhX0w03w

Datum 17 november 2022 Peter Gelling

GLB – conditionaliteiten

We nemen u stukje bij beetje mee in het nieuwe GLB (Gemeenschappelijk Landbouw Beleid).

In het kort komt het erop neer dat een boer die meedoet aan het GLB in Pijler 1 de basisvoorwaarden aantreft, de conditionaliteiten en GMLC’s. Wil hij in aanmerking komen voor een hogere waardering, dan kan hij via diverse eco-regelingen proberen brons, zilver of goud te behalen.

In Pijler 2 kan een boer meer inkomsten generen door deel te nemen aan agrarisch natuur en landschapsbeheer (ANLb).

Hieronder de formele tekst:

Pijler 1: Inkomensondersteuning en markt- en prijsbeleid

Een belangrijk deel van het GLB bestaat uit inkomenstoeslagen. Dat betekent dat boeren subsidies krijgen van de Europese Unie (EU) als extra inkomen. Zij moeten daarbij rekening houden met randvoorwaarden (waaronder de GLMC’s). In het huidige GLB gebeurt dit in de vorm van betalingsrechten. Dat betekent dat elke boer een vast bedrag ontvangt per hectare grond.

In het verleden speelde het markt- en prijsbeleid van de EU ook een belangrijke rol in het GLB. De EU wil zo voorkomen dat de prijzen van landbouwproducten te veel schommelen. De laatste jaren wordt dit beleid steeds minder op die manier ingezet en ligt de nadruk op inkomensondersteuning.

In het nieuwe GLB verschuift een deel van het budget van pijler 1 van inkomenssteun naar betalingen voor activiteiten die bijdragen aan milieu- en klimaatdoelstellingen. 

Pijler 2: Plattelandsontwikkeling

De tweede pijler van het GLB is plattelandsontwikkeling, dat we nu kennen als het plattelandsontwikkelingsprogramma (POP). Het plattelandsfonds richt zich op kennis, innovatie, samenwerking, investeringen, jonge boeren en gebiedsgerichte aanpak. Nederland mag een eigen invulling geven aan het plattelandsbeleid, zolang het bijdraagt aan EU-doelstellingen.

Het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ANLb) valt hier ook onder. De agrarische natuur verenigingen geven uitvoering aan het ANLb.

Conditionaliteiten

De conditionaliteiten zijn onderdeel van het nieuwe Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Als een boer meedoet met het GLB houdt hij zich aan deze normen en eisen. Zo helpt hij mee aan het verbeteren van klimaat, bodem, water, biodiversiteit en landschap, gezondheid en dierenwelzijn.

De conditionaliteiten zijn voorwaarden voor de eco-regeling en de basispremie, de extra betaling voor de eerste 40 hectare van een landbouwbedrijf. Maar ook voor de extra betaling voor jonge landbouwers, ANLb en het behoud van zeldzame landbouwhuisdierrassen. De conditionaliteiten bestaan uit normen, die noemen we ook wel Goede landbouw- en milieuconditie (GLMC), en eisen. Wordt een norm of eis door een boer overtreden? Dan krijgt hij een korting. 

De regelingen zitten ingewikkeld in elkaar en zijn soms inhoudelijk lastig te doorgronden. We raden aan op de diverse links te klikken (GLMC’s, eco-regeling, basispremie) voor nadere info.

Nota bene: de nationale wetgeving is strenger dan de Europese wetgeving. Indien een landbouwer zich aan de conditionaliteiten houdt voldoet hij gelijk aan de Europese wetgeving.

Benieuwd naar de verdere regeling en voorwaarden? Klik hier voor meer informatie

https://www.rvo.nl/onderwerpen/glb-2023/conditionaliteiten

Datum 17 november 2022 Peter Gelling

Subsidieregeling Boerenexperimenten heeft een vervolg!

Subsidie voor boeren in de Drents-Groningse Veenkoloniën, Westerwolde en het Oldambt die experimenteren met natuurinclusieve landbouw

Boeren die willen experimenteren met een meer natuurinclusieve landbouw in de Drents-Groningse Veenkoloniën, Westerwolde of het Oldambt, kunnen hiervoor subsidie aanvragen. Natuurinclusieve landbouw is een manier van landbouw waarbij boeren oog hebben voor de natuur en biodiversiteit. Vanwege het succes en de laagdrempeligheid van de subsidieregeling die begin dit jaar werd opengesteld, wordt de regeling met een jaar verlengd. Er is maximaal € 25.000 subsidie per aanvraag beschikbaar. In totaal wordt er € 250.000,- beschikbaar gesteld. Aanvragen kan tot en met 1 april 2024 via de website www.regiodealnatuurinclusievelandbouw.nl.

Vernieuwende ideeën
Deelnemende boeren die eerder meededen aan de regeling zijn enthousiast: “Met de bijdrage uit deze regeling voor boerenexperimenten kon ik mijn bedrijf verder voorbereiden op een veranderend landbouwperspectief, waarbij er bijvoorbeeld minder gewasbeschermingsmiddelen gebruikt kunnen worden”, aldus akkerbouwer Berend Jansema uit Sellingen.

Akkerbouwer Jaap Dun uit Musselkanaal: “Deze subsidie heeft mij geholpen om te experimenteren in gewassen met strokenteelt en de opgedane kennis uit te wisselen met collega agrariërs.” 

Voorwaarde voor het aanvragen van de subsidie is dat het gaat om vernieuwende en natuurinclusieve ideeën van twee of meer boeren in de Veenkoloniën, Westerwolde of het Oldambt, al dan niet samen met terreinbeheerders of andere partijen. 

Actieplannen

De ideeën moeten aansluiten bij de streefbeelden en actieplannen voor de Veenkoloniën, Westerwolde en het Oldambt, die samen met betrokkenen zijn opgesteld. Omdat deze gebieden onderling verschillen in landbouw, landschap en biodiversiteit, is onder regie van de Agenda voor de Veenkoloniën per gebied een streefbeeld voor 2030 bepaald. In de actieplannen is een route uitgestippeld voor landbouw die winstgevend, bijdraagt aan de biodiversiteit en vruchtbaarheid van de bodem en zorgt voor een leefbaar platteland. 

Regio Deal Natuurinclusieve Landbouw

De subsidieregeling Boerenexperimenten is onderdeel van de Regio Deal Natuurinclusieve landbouw.

Informatie

Heeft u vragen of wilt u weten of uw ideeen passen bij deze regeling? Neem dan contact opmet Harold Martens van de provincie Groningen, te bereiken via tel. 06-31111893.

Datum 7 november 2022 Peter Gelling

Informatiebijeenkomsten Landbouw prov. Groningen

Wij willen u informeren over de bijeenkomsten die de provincie Groningen organiseert in het kader van het Nationaal Programma Transitie Landelijk Gebied.

Digitale informatiebijeenkomst landbouw 1 november 2022

Op dinsdag 1 november organiseert de provincie Groningen een digitale informatiebijeenkomst voor de landbouw over het Nationaal Programma Transitie Landelijk Gebied (o.a. stikstof).

De provincies hebben de taak op 1 juli 2023 een gebiedsplan aan te leveren bij het Rijk voor de transitie van het landelijk gebied. Hoe gaat de provincie dit doen? Hoe wordt de landbouwsector hier bij betrokken? En wat merkt u hiervan als agrariër?
Een gesprek aan tafel met onder anderen gedeputeerde Johan Hamster van de provincie en regiobestuurder Lammert Westerhuis van LTO Noord. Ook worden er live vragen beantwoord die u als deelnemer via de chat kunt stellen.

Onderwerp:       digitale informatiebijeenkomst
Datum:               1 november 2022
Tijd:                    20.00 – 21.30 uur
Waar:                  www.provinciegroningen.nl/nplg
(De uitzending wordt opgenomen en is binnen enkele dagen via deze webpagina terug te zien.)

Inloopmiddag en -avond landbouw 3 november 2022

Op donderdag 3 november organiseert de provincie Groningen een inloopmiddag en -avond voor de landbouw over het Nationaal Programma Transitie Landelijk Gebied (o.a. stikstof).
De provincies hebben de taak op 1 juli 2023 een gebiedsplan aan te leveren bij het Rijk voor de transitie van het landelijk gebied. Hoe gaat de provincie dit doen? Hoe wordt de landbouwsector hier bij betrokken?

Tijdens de inloopmiddag en -avond zijn er medewerkers van de provincie Groningen aanwezig aan wie u uw vragen kunt stellen of uw ideeën of zorgen kunt uiten over onder meer stikstof, water en klimaat. Vanwege de ruimte en de catering vragen we u zich aan te melden via onderstaand mailadres.

Onderwerp:       Inloopmiddag en -avond over het Nationaal Programma Transitie Landelijk Gebied
Datum:              3 november 2022
Tijd:                    16.00 – 18.00 uur en 19.00 – 21.00 uur
Waar:                  Van der Valk restaurant aan de A7 bij Zuidbroek

Aanmelden:      TLG-stikstof@provinciegroningen.nl, onder vermelding van uw naam en ‘middag’ of ‘avond’

Datum 25 oktober 2022 Peter Gelling

Bufferstroken

Er is en komt momenteel veel nieuwe regelgeving. We hebben al te maken met het GLB, het 7e Nitraat Actie Programma en nu komt daar de derogatiebeschikking bij. Na maanden van onderhandelen tussen kabinet en Europese Commissie, druk van agrarische belangenbehartigers en speculaties in de media is er eindelijk duidelijkheid voor Nederlandse boeren en tuinders – en die is in de beleving van LTO ernstig. 

LTO Noord heeft voor betrokkenen alle derogatie maatregelen op een rijtje gezet (met een derogatievergunning mag u meer stikstof uit dierlijke mest gebruiken).

Bij punt 7 staat de uitleg over de bufferstrook. Bufferstroken langs alle waterlopen waar geen bemesting is toegestaan. Deze bufferstroken moeten geen twee maar drie meter breed gaan zijn. Dit heeft aanzienlijke consequenties voor de landbouw in onder meer de Veenkoloniën. 

De volledige tekst van LTO vindt u hier:
https://www.ltonoord.nl/belangenbehartiging/bewust-omgaan-met-biodiversiteit-energie-en-kringlopen/stikstof/actueel/derogatiebeschikking-bekend-hele-sector-wordt-geraakt

Wat zegt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) hierover? De tekst leest u hier:
https://www.rvo.nl/nieuws/derogatie-2022-en-daarna

Datum 25 oktober 2022 Peter Gelling

Interview met Anita Jongman, initiatiefnemer “De Groene Winkelkar”

Anita is initiatiefnemer van De Groene Winkelkar. De Groene Winkelkar zoekt de verbinding en bewustwording tussen consument en boer. Hiermee kun je als consument beslissen of afwegen welk product je in de winkelkar gaat doen. Op dit moment ontbreekt vaak de kennis over de producten waar het precies vandaan komt.

Daar is verandering in aan te brengen. Sinds kort is er een app waarmee je gaat zien wat er in de buurt te koop is. Het platform is net gelanceerd en tijd om eens verder kennis te maken met Anita Jongman.

Daarom een aantal vragen:

In welke relatie sta je tot Agenda voor de Veenkoloniën / Regiodeal Natuurinclusieve Landbouw?

Anita legt uit dat door haar deelname aan het katalysatoren team van Noord-Nederland dit initiatief is ontstaan. Gezamenlijk dus met een groepje boeren die naar oplossingen zoeken voor de landbouw. Zo is De Groene Winkelkar ontstaan.  

Op deze manier is de Agenda voor de Veenkoloniën / Regio Deal NIL op Anita haar pad gekomen. Vanuit de Regio Deal heeft De Groene Winkelkar ondersteuning ontvangen in de startfase om toe te kunnen werken wat er nu ondertussen is gerealiseerd. Haar verwachting is dat we elkaar meer gaan versterken nu het contact er is.

Wat zou je graag willen bereiken op het gebied van Natuurinclusieve Landbouw?

Mijn missie is dat ik, samen met iedereen die dat wil, de voedseltransitie van Nederland in beweging zet. Het gaat dan echt op korte termijn en niet over 10 jaar.  Dit is zeker weten mogelijk. Met voedseltransitie bedoel ik dat de nadruk komt te liggen op gezond eten, klimaat bewust zijn, natuurlijk en betaalbaar. Dit allemaal met het doel een gezondere planeet en waar we over 500 jaar nog ons voedsel kunnen verbouwen.

Op dit moment kopen we wat er in de winkel aangeboden wordt. Ik vind het belangrijk dat we met elkaar de consument bewust maken van het effect dat zij heeft op wat wij als boeren verbouwen. In mijn ogen is dit de omslag voor de verandering die we zoeken in Nederland. We willen een gezonde landbouw met veel natuur en die komt er wanneer de consument in gaat zien dat zij hier mega veel invloed op heeft.

Zodra de consument door heeft dat zij haar eigen boer kan belonen! Hoe doe je dat?  Door deze producten te kopen! De producten die iets goeds doen voor onze groene planeet. Vul maar in wat jij daarvoor belangrijk vindt. En steeds meer mensen gaan dat voorbeeld volgen. Dat is de olievlek.

En wat is daarvoor nodig?

Dat we de boeren een podium geven waar ze eenvoudig, simpel en makkelijk hun verhaal kunnen delen en ook hun producten kunnen verkopen. Dat de consument weinig moeite hoeft te doen om deze verhalen te vinden en natuurlijk de producten kan kopen. En niet alleen in Groningen Friesland of Drenthe, maar door heel Nederland.

Dit platform, De Groene Winkelkar, is er net d.m.v. een app en een website www.groenewinkelkar.nl . We hebben nu een actie dat jij als consument, jouw boer enthousiast kunt maken om in de app te komen. Wanneer je dat doet voor 1 november, dan ding je mee voor een prijs voor jou en je boer.

Voor de agenda voor de Veenkoloniën is dit platform volledig beschikbaar. De boeren kunnen zich aanmelden om deel te nemen. Dit is nu geheel vrijblijvend en gratis. Hoe gaaf zou het zijn wanneer jullie als eerste hier gebruik van maken? En het voorbeeld zijn voor de rest van Nederland.

Het is op dit moment triest dat er biologische akkerbouwers twijfelen om weer gangbaar te gaan produceren, omdat ze te weinig geld voor hun producten krijgen. Dat straalt echt geen vertrouwen uit naar de verandering die nodig is in de agrarische sector. Hiermee krijgt de boer de bevestiging: “zie je wel de consument wil het niet betalen”. Dit is niet waar, de consument is zich helemaal niet bewust dat dit probleem speelt in de landbouw. Wij gaan daar nog niet mee naar buiten en ik denk dat het tijd is dat we dat snel gaan doen.

Hoe ziet de voedseltransitie eruit met 5 jaar?

Anita geeft aan dat zij dan hoopt dat er gerealiseerd is dat er op scholen wordt doorgegeven hoe belangrijk boeren in Nederland zijn. Ook hoopt zij dat we dan uitdragen wat een gezonde, natuurinclusieve landbouw is. Dat de boer zijn product met liefde maakt en de consument blij is met wat zij kan eten. Belangrijk hierbij is dat de supermarkten ook meegaan in de transitie en daar ook gelukkig mee zijn. Dat de politiek het omarmt en dat maatschappelijke organisaties betrokken zijn. Het belangrijkste is dat het een win-win situatie is voor iedereen, voor onze planeet en de mensen die ervan genieten.

Waarom of wanneer ga jij met plezier naar je werk?

Anita vertelt dat zij eigenlijk nooit het gevoel heeft dat zij aan het werk is of vrij heeft. Dit komt omdat zij graag dingen met plezier doet en wanneer dat niet het geval is dat ze daar dan verandering in zoekt.

Anita kan ook geen antwoord geven op de vraag hoeveel uur zij werkt, wel kan Anita zeggen wanneer zij iets leuks heeft gedaan. Het maakt voor Anita niet uit wat het is, dat kan zijn voor De Groene Winkelkar of oppassen op haar kleinkind.

Wanneer het druk is op de boerderij hoeft zij niet op een trekker te zitten om een voldaan gevoel te hebben. De catering vindt zij dan net zo mooi, iedereen weer lekker gegeten en nieuwe energie voor de klus. “Ik mag heel graag samen werken en samen dingen beleven. Ik ben geen één pitter.”

Hoe besteed jij je vrije tijd het liefst?

Anita reageert: “Gewoon in de flow en dan zie ik het wel. In mijn tuin aan het water met een heerlijk boek. Maar mijn veranda verven vind ik net zo leuk. Op de fiets naar mijn moeder van 91 en dan mijn trouwe hond in de fietskar mee. Ben ik helemaal happy.”

Wat wil je de lezers van de nieuwsbrief meegeven?

Het is zo eenvoudig om allemaal iets voor een groenere aarde te doen. Nu ik hier mee bezig ben koop ik veel bewuster mijn eten. Geen eten meer uit zakjes. Oftewel geen bewerkt voedsel meer. Dan doe je twee dingen, je eet rechtstreeks van de boer en er is geen extra energie nodig om jouw eten te maken. We drinken al jaren water, thee of koffie. Geen afval meer van de pakken fris en geen plastic flessen die niet retour kunnen. En bovendien allemaal veel gezonder. En duurder is het niet.

Wie het kleine niet eert is het grote niet weerd!

En makkelijker kunnen we het jou niet maken!

  • Ga naar de website www.groenewinkelkar.nl
  • Meld je aan voor de nieuwsbrief
  • Download de app De Groene Winkelkar en wordt gratis lid in de app! Het is allemaal vrijblijvend en gratis op dit moment.

Hoe zie jij de toekomst in relatie met andere factoren zoals de inflatie? 

Ik weet gewoon dat we nu de kans kunnen nemen om meer te gaan eten van de producten die een gezonde bodem achterlaten. En wat de inflatie dan ook doet, het zal ons uitgaven patroon veranderen. Ik eet liever gezond en bewust. En wanneer ik dat niet zou kunnen betalen is er vast wel iets waar ik op kan besparen of iets extra’s ergens kan verdienen. En iets doen voor een groenere planeet is heel betaalbaar. En dat vind je binnenkort bij De Groene Winkelkar. En iedereen kan daarin meedenken. Dus voel je welkom.

Datum 24 oktober 2022 Peter Gelling

Het toekomstig Gemeenschappelijk Landbouwbeleid – Nationaal Strategisch Plan (GLB-NSP)

In 2023 gaat het nieuwe Europese Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) van start. Wij praten u door middel van dit bericht graag bij over de laatste ontwikkelingen rondom het toekomstige GLB, het Nationaal Strategisch Plan (de nationale invulling van het GLB voor de periode van 2021-2027, kortweg NSP) en de transitieperiode POP3+ (de periode tussen de huidige programmaperiode en de start van het nieuwe GLB).

De lidstaten van de Europese Unie (EU) maken samen het zogeheten GLB. Lidstaten mogen binnen de grenzen van dat GLB hun eigen landbouwbeleid bepalen. Het GLB wordt elke zeven jaar herzien. Daarvoor formuleert de Europese Commissie voor de volgende programmaperiode (2021-2027) de nieuwe doelstellingen, prioriteiten en voorwaarden voor het verkrijgen van EU landbouwsubsidies. Op basis hiervan wordt in het NSP uitgewerkt op welke wijze Nederland invulling geeft aan de Europese GLB-verordeningen. Dit wordt gedaan door het Rijk, samen met de provincies en met inbreng van waterschappen en stakeholders zoals die uit de landbouwsector en natuur en milieuorganisaties.

Goedgekeurd door de Europese Commissie
Alle Europese regels die van belang zijn voor de invulling van het GLB-NSP op zijn vastgesteld. Het definitieve concept van het GLB-NSP is voorgelegd geweest aan de Tweede Kamer. Na instemming hierop door de bestuurlijke partners is het bij de Europese Commissie ingediend voor beoordeling en goedkeuring. De goedkeuring van het concept GLB-NSP door de Europese Commissie heeft onlangs plaatsgevonden, zodat de uitvoering van het GLB-NSP op 1 januari 2023 daadwerkelijk van start zou moeten gaan.

Ambitie van het GLB-NSP
De ambitie van het GLB-NSP  is om een landbouw te stimuleren die economie, boer en leefomgeving verbindt en daarmee draagvlak en maatschappelijke legitimiteit heeft én ondersteunend is aan de noodzakelijke omslag naar kringlooplandbouw en de klimaatopgave.

In een kamerbrief heeft minister Schouten (toenmalig tijdelijk minister van LNV) de Tweede Kamer geïnformeerd over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2023-2027.

Voor de complete brief, klikt u op de link:
Lees hier de brief aan de Tweede Kamer

Voor de volledigheid voegen we voor u toe wat het Ministerie van LNV verder zegt over de bereikte overeenstemming betreffende het NSP/GLB:
https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2022/10/03/nederland-bereikt-overeenstemming-over-nationaal-strategisch-plan

SAMENVATTING TOEKOMSTIGE GLB
We hebben voor u een korte samenvatting gemaakt van de doelstellingen, budget en transitieperiode POP3+ gemaakt:

Doelstellingen van het toekomstige GLB
Het toekomstige GLB heeft negen doelstellingen op het gebied van economie, ecologie en sociaaleconomische ontwikkeling. In het GLB-NSP zal worden beargumenteerd welke doelstellingen voor Nederland primair van belang zijn, welke doelen behaald zullen gaan worden en hoe GLB-gelden worden benut om die doelen te behalen. De nieuwe EU-doelen zijn als volgt:

  1. Het bieden van steun met het oog op een leefbaar landbouwbedrijfsinkomen en veerkracht op het gehele grondgebied van de Unie (ter ondersteuning van de voedselzekerheid);
  2. Het vergroten van de marktgerichtheid en van het concurrentievermogen, onder meer door sterker te focussen op onderzoek, technologie en digitalisering;
  3. Het verbeteren van de positie van de landbouwers in de waardeketen;
  4. Het bijdragen tot matiging van en aanpassing aan klimaatverandering en tot duurzame energie;
  5. Het bevorderen van duurzame ontwikkeling en efficiënt beheer van natuurlijke hulpbronnen, zoals water, bodem en lucht;
  6. Het bijdragen tot de bescherming van de biodiversiteit, het versterken van ecosysteemdiensten en in het stand houden van habitatten en landschappen;
  7. Het aantrekken van jonge landbouwers en het vergemakkelijken van bedrijfsontwikkeling in plattelandsgebieden;
  8. Het bevorderen van de werkgelegenheid, groei, sociale inclusie en lokale ontwikkeling in plattelandsgebieden, met inbegrip van bio-economie en duurzame bosbouw;
  9. Het beter inspelen op de maatschappelijke vraag op het gebied van voedsel en gezondheid, waaronder veilig, voedzaam en duurzaam voedsel, en op het gebied van dierenwelzijn.

Binnen de Europese doelen zal er met het NSP aangesloten worden op de nationale en regionale doelen, zoals vastgelegd in bijvoorbeeld de LNV-visie op kringlooplandbouw, het Klimaatakkoord en het plattelandsbeleid van de provincies. Het NSP zal ook rekening houden met Europese richtlijnen zoals de Nitraatrichtlijn, de Kaderrichtlijn Water, de Vogel- en Habitatrichtlijn en de Green Deal met de daaronder vallende Farm to Fork en biodiversiteit-strategie. Bovendien wordt in het NSP aansluiting gezocht met bestaande initiatieven, zoals het Deltaplan Biodiversiteit en het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer.

Budget
Het totale GLB-budget wordt in de laatste voorstellen met 5% verlaagd ten opzichte van de huidige periode (2014-2020). Dit vertaalt zich in een voorgestelde korting van 3,9% op de directe betalingen en sectorale steun.  Dit maakt dat het voorgestelde budget voor Nederland uitkomt op 703,9 miljoen euro per jaar. Hiervan dient tenminste 2% besteed te worden aan jonge boeren (tot en met 40 jaar).

Het budget voor plattelandsontwikkelingsprogramma’s wordt in de voorstellen met ongeveer 15% verlaagd en komt uit op jaarlijks 73,2 miljoen euro. Tenminste 30% hiervan dient ingezet te worden voor maatregelen die positief bijdragen aan milieu en klimaat, en tenminste 5% dient ingezet te worden voor LEADER (bottom-up projecten gericht op sociaaleconomische ontwikkeling).

Lidstaten hebben de mogelijkheid om budget te verschuiven tussen de twee middelen: maximaal 30% van het eerste (directe betalingen, e.d.) naar het tweede budget (plattelandsontwikkeling) en maximaal 15% van het tweede naar het eerste budget.

Transitieperiode POP3+
Gezien de stand van zaken in de onderhandelingen en ontwikkelingen rond het GLB-NSP is besloten om in de transitieperiode tot aan de inwerkingtreding van het nieuwe GLB over te gaan tot een verlenging van het bestaande POP3-programma (met een accentverschuiving richting het nieuwe GLB-NSP). Dit programma POP3+ zal in ieder geval 2021 omvatten en naar alle waarschijnlijkheid ook 2022. In het POP3+ zal focus worden aangebracht op de thema’s klimaat, biodiversiteit, bodem en kringlooplandbouw (inclusief stikstof). Hiermee kan vooruitlopend op het toekomstige GLB-NSP nu al een impuls worden gegeven aan deze maatschappelijke opgaven.

POP3+ wordt ingevuld met drie soorten maatregelen:

  1. Doorlopende maatregelen vanuit de overheveling: maatregelen die worden gefinancierd vanuit de overheveling van middelen uit GLB-pijler 1 (inkomensondersteuning en markt- en prijsbeleid) naar GLB-pijler 2 (plattelandsontwikkeling). Over deze specifieke maatregelen (Regeling Brede Weersverzekering, Knelsectoren, Internationale doelen Water, Landelijke regeling Landschapselementen en Agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLB)) zijn reeds afspraken gemaakt die lopen tot en met 2021.
  2. Doorlopende maatregelen op basis van eerder gemaakte afspraken: maatregelen die ongewijzigd worden voortgezet omdat hierover afspraken en/of verplichtingen bestaan, zoals het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb), Jonge Landbouwers (JoLa), de Brede Weersverzekering en LEADER.
  3. De focusmaatregelen zijn (sub-)maatregelen met een inhoudelijke focus op klimaat, biodiversiteit/bodem en kringlooplandbouw (incl. stikstof). Het gaat hierbij om:
    • Kennisoverdracht en -voorlichting;
    • Samenwerking voor Innovatie;
    • Productieve en Niet-productieve (water)investeringen;
    • Landbouwstructuurversterking en Samenwerking.

Vanuit het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2021-2027 komt voor Nederland via het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) voor deze jaren in totaal 529,1 miljoen euro beschikbaar. Voor het jaar 2021 is daarbij van sprake van een frontloading met het oog op het herstel van de coronacrisis. Het beschikbare budget voor 2021 komt daarmee neer op 89,5 miljoen euro, ten opzichte van een jaarlijks budget van 73,3 miljoen euro voor de jaren 2022 tot en met 2027. Daarnaast worden aan het ELFPO-budget middelen toegevoegd afkomstig uit het Economisch herstelfonds ‘Next Generation EU’. In totaal gaat het daarbij om een budget van 8 miljard euro voor alle lidstaten, waarvan voor Nederland voor twee jaar naar verwachting 53,3 miljoen euro beschikbaar zal komen. Over de jaren waarop dit budget kan worden ingezet heeft nog geen definitieve besluitvorming plaatsgevonden, maar daar zal in 2020 nog uitsluitsel over komen.

Datum 20 oktober 2022 Peter Gelling

Interview met Tanja Beuling, programmamanager bij Innovatie Veenkoloniën

Een regenachtige dag in Valthermond, regen waar we al weken op hebben gewacht en die hopelijk de gewassen in de Veenkoloniën nog een oppepper geven. In het voorhuis van de proefboerderij in Valthermond wordt hard gewerkt aan de Innovatie van de Veenkoloniën. Sinds april is Tanja Beuling werkzaam voor Innovatie Veenkoloniën als Programmamanager.

Hoog tijd om nader met haar kennis te maken en te vragen hoe zij de samenwerking ziet tussen Agenda van de Veenkoloniën en Innovatie Veenkoloniën.

Hoe is Tanja gestart?

Tanja legt uit dat ze bij aanvang van haar werkzaamheden de opdracht heeft gekregen om van Innovatie Veenkoloniën een zelfstandige stichting te maken. En dat is inmiddels gelukt. Ketenpartijen zoals Agrifirm, Cosun en Avebe, maar onderzoek en onderwijs (HLB, Terra en WUR) en gebiedspartijen (Anog, AND en LTO Noord) willen graag hun bijdrage leveren.

Zoek de verschillen

Het verschil tussen Agenda van de Veenkoloniën en Innovatie Veenkoloniën is niet voor iedereen helder. Tanja legt uit dat ze bij aanvang van haar werkzaamheden de opdracht heeft gekregen om van Innovatie Veenkoloniën een zelfstandige stichting te maken. En dat is inmiddels gelukt. Ketenpartijen zoals Agrifirm, Cosun en Avebe, maar ook onderzoek en onderwijs (HLB, Terra en WUR) en gebiedspartijen (ANOG, AND en LTO Noord) willen graag hun bijdrage leveren.

Tanja: “Natuurlijk is ook de Agenda voor de Veenkoloniën nauw betrokken bij Innovatie Veenkoloniën. Kortweg kun je stellen dat de Agenda voor de Veenkoloniën meer een samenwerking is tussen diverse overheden op verschillende echelons, en dat Innovatie Veenkolonien een samenwerking is tussen ketenpartijen en kennisinstellingen. En wat is het mooi dat dit allemaal samenkomt op de proefboerderij in Valthermond, het landbouwinnovatiecentrum in de Veenkoloniën, waar beide partijen zijn gehuisvest”.

Wat ziet Tanja als uitdaging in de Veenkoloniën?

Het nieuwe GLB, het 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn maar ook het Nationaal Programma Landelijk gebied zijn grote uitdagingen voor de landbouw in de Veenkoloniën. Als boerin van een akkerbouwbedrijf in 1e Exloërmond ziet Tanja veel op de agrariërs en de overheden afkomen. Wat mooi dat we dan een plek hebben in de Veenkoloniën waar deze dingen samen komen en we als gemeenten, provincies en de betrokken partijen van de agrariërs hier met elkaar de schouders onder kunnen zetten. Daarbij wil ze vooral zorgen dat regels vaak bedacht van achter een bureau op een praktische en haalbare manier landen in het gebied.

Natuurinclusieve toekomst met kansen.

Mooi is een relatief begrip. Vindt de één de Veenkoloniën maar een saai en eentonig gebied, Tanja houdt van de uitgestrektheid van het Veenkoloniale landschap. De toekomst voor de landbouw is best onzeker, maar op het gebied van Precisie Landbouw en Robotisering liggen er op de uitgestrekte kaarsrechte percelen zeker kansen.  Ook de wijken en kanalen bieden perspectief, voor een goede waterverdeling en voor akkerranden binnen een meer natuurinclusieve landbouw. Een mooi streven waarvoor in de Regiodeal Natuurinclusieve landbouw volop aandacht is.

Wel vindt Tanja dat binnen de projecten van Regio Deal Natuurinclusieve Landbouw het verdienvermogen van de landbouwers nadrukkelijk aan de orde moet blijven. De samenwerking tussen de Agenda voor de Veenkoloniën en Innovatie Veenkoloniën is hard nodig om elkaar scherp te houden en samen de koers te bepalen voor een gebiedsgerichte aanpak in de Veenkoloniën. Een uitdaging die Tanja, samen met de programmamanager van de Agenda voor de Veenkoloniën Peter Gelling, graag aangaat.

Datum 20 september 2022 Peter Gelling

Project Sloten- en taludbeheer in Veenkoloniën

Kan goed beheer van slootkanten en taluds een positief effecten hebben op de biodiversiteit in de Veenkoloniën? Afgelopen twee jaar (2020 en 2021) heeft het Louis Bolk Instituut (LBI) onderzoek gedaan naar de combinatie van akkerranden met talud- en slootkantenbeheer op WUR locatie proefbedrijf ’t Kompas in Valthermond.

Sloten of ‘wijken’ zijn een belangrijke habitat voor allerlei organismen, bijvoorbeeld insecten. Deze organismen kunnen bijdragen aan bestuiving en plaagbestrijding van gewassen. Het onderzoek is afgerond en de korte termijn effecten zijn bekend. Er moet nog onderzoek worden gedaan naar de lange termijn effecten.

Met dit project willen we, Wageningen Research en de Agenda voor de Veenkoloniën, graag een vervolg geven aan het onderzoek uitgevoerd door LBI om te kijken wat de lange termijn effecten zijn van bepaalde maairegimes. Dit past helemaal binnen de streefbeelden en actieplannen van de Regio Deal Natuurinclusieve Landbouw.

Eén van de onderzoeksvragen: zal het afvoeren van de maaistof (veelal riet) leiden tot verschraling van de slootkant en zal dit een positief effect hebben op de soortenrijkdom in en rondom de sloot? En, wat is hierbij het effect op de waterkwaliteit? Om antwoord te kunnen geven op voorgaande vragen is het van belang om de maairegimes gedurende een langere periode te volgen.

Een gedeelte van de proef, zoals deze is aangelegd door het LBI, kan vervolgd worden. Naast verschillende maairegimes zijn hier ook diverse akkerranden gezaaid op twee tijdstippen (voorjaar en najaar). Om effecten op meer ‘traditionele’ sloten met veel rietgroei te onderzoeken wordt een sloot van het waterschap betrokken in het project.

Hier zal worden gekeken naar verschillende maairegimes op verschillende momenten (timing) in het seizoen. Welke maairegimes hebben effect op verschraling van de slootkant? Wat is de verandering in soortenrijkdom van de aanwezige planten? Akkerranden worden hierin niet opgenomen.

Gewenst resultaat: een gedegen maairegime zal biodiversiteit ten goede komen, als ook de waterkwaliteit in de sloot. Uiteindelijk zal dit vanuit diverse kanten moeten leiden tot een arbeidsvoordeel voor de teler, denk hierbij aan combinatie van kosten besparing (arbeidsinzet) en mogelijke toename van natuurlijke vijanden.

Datum 20 september 2022 Peter Gelling